| 1500 |
De familie Hillen erft de Hoof t.g.v. een huwelijk met iemand van fam. Herkenbosch. Dirick Hillen eerste eigenaar. |
| 1513 |
"Arnt Neutkens erft het leengoet Grote Maris op Lenart Dalen, pater, ende Maregriet van Bocholt, matersche des convents binnen Venlo In de Weyde, Regulieren ordens.
Meister Herman Kiespenninck, medicus, is hulder des convents, wesende dit leen deur versuym Arnts voornoemd to have vervallen, vermitz hij daervan geen eedt vernijt". (1) |
| 1515 |
" Gerrit van Beringen , erve sijnes vaders Eerkens, beleent met huys ende hoff met 4 boenren lants, gelegen in den kerspel van Helden". (1)
"Henrick van Beringen Nelissoon beleent met een goet to Helden, genant dat goet to Bieringen, haldende omtrent 10 morgen, beneven Arnts goet van Bieringen gelegen". (1) |
| 1517 |
Reinier Hillen is de volgende eigenaar van de Hoof. Hij overlijdt in Roermond op 93- jarige leeftijd in 1569. |
| 1517 |
Verheffing van "dat derde deyll der thienden tot Helden ende noch een pundig leen den hoff tot Helden" door Joost Koeken t.b.v. de Kartuizers. (11) |
| 1520 |
12 juni: Bastian van Inckefort, erver sijnes ooms Simons legt den eedt af van den hof geheiten tot Ynckenvoirt. (1)
|
| 1521 |
"Gaert Gaertssoon van Bieringen, erve sijnes broeders Gerrits, ontfengt 4 Hollantsche mergen lants ofte 4 boenre, in den kerspel van Helden gelegen". (1)
"15 junii Peter van Beringen, erve Gerrit Schenk voornoemd, ende sijne medeerven Arnt Schenk van Nydeggen voor sich ende voor Wilhem Velle, oick als momber der joffrouwen van Assenbroeck, heures brodes ende susters, Johan Segers van Rurmond ende Claes Holtman als volmechtige Engelbrechts van Polum ende joffrou Sophia van Veltbruggen, transporteren hem heur deel van den goede ende have geheiten Dekenshorst".(1)
|
| 1523 |
"31 Januarii Suster Stijn Neutkens erft het leen Groot Maris op Johan van Lomme den alden, haere naeste erven.Sijn soon Johan van Lomme die jong is sijns vader hulder". (1) |
| 1525 |
“Grensbeleiding van Helden’. (12) |
| 1525 |
"12 Oktobris Gerrit van Bieringen, erve sijnes vaders Gaerts, ontfengt 4 Hollantsche morgen lants, die in den hoff van Bieringen plegen te horen". (1) |
| 1530 |
"18 Oktobris Johan van den Buecken ofte van Bieringen, erve sijnes vaders Nyelis, ontfengt 8 Hollantsche mergen lants ofte daeromtrent, aen een stuck gelegen, die in den hoff van Beringen plegen te horen". (1) |
| 1532 |
"8 Aprilis Maria Middelmans, huysfrou Daems van Beeck, voor sich ende voor Willem Middelmans kinderen beleent den hoff tot Braken. Haar soon Hendrick van Beeck is hulder met consent sijnes vaders Daems voerschreven; ende dit als erfgenamen hares ooms Henrick Middelmans, canonicks". (1) |
| 1534 |
"18 Maii Johanna, Margriet ende Johanna van den Buecken ofte van Beringen, erven hares vaders Johans, beleent.
Haer oom Nelis van den Buecken ofte van Beringen is haer momber". (1) |
| 1537 |
"11 Octobris Tilmanus van Maeseycke, pater, stelt tot hulder voor Groot Maris Gaert Poelen, burger te Aernhem". (1) |
| 1538 |
"18 Septembris Bastian van Ynckenfoirt vernijt eedt van den hof geheiten tot Ynckenvoirt". (1)
"18 Septembris Gerrit van Bieringen vernijt eedt". (1)
"18 Septembris Nelis Heynen vernijt eedt van sijn andeel van den hoff to Bieringen".(1)
"21 Septembris Gaert Poelen vernijt eedt voort convent voor den hoff Groot Maris". (1)
"30 septembris Henrick van Beeck vernijt eedt van den hoff tot Braken". (1)
"27 septembris Peter van Beringen vernijt eedt Dekenshorst". (1) |
|
Spaanse tijd.
|
| 1543 |
Verdrag van Venlo : De hertog van Gelder wordt gedwongen om het hertogdom af te staan aan Karel V, keizer van Duitsland, koning van Spanje en Heer van de Nederlandse gewesten.
Het Gelders Overkwartier behoort aan de Spaanse Habsburgers als hertogen van Gelre.
|
| 1544 |
"1 Julii Gaert Poelen vernijt eedt voort convent voor den hoff Groot Maris". (1)
"2 Julii Gerrit van Bieringen vernijt eedt". (1)
"2 Julii Nelis Heynen vernijt eedt". (1)
"3 Julii : Bastian van Inckefort vernijt eedt van den hof geheiten tot Ynckenvoirt ". (1)
"10 Junii Henrick van Beeck vernijt eedt van den hoff tot Braken". (1)
"5 julii Peter van Beringen vernijt eedt Dekenshorst". (1) |
| 1550 |
Ketterij wordt gelijkgesteld aan majesteitsschennis. (27 ) |
| 1550 |
"21 Martii Derick van Beringen, erve sijnes vaders Gerrits, ontfengt sijn andeel van den hoff to Beringen, ende sijn ongeveerlick 4 Hollantsche mergen lants". (1) |
| 1553 |
"18 februarii Gerardus Midddelman crigt uutstel van den hoff tot Braken ". (1)
"17 aprilis Peter van Beeck, erve sijner moder Marie Middelmans, ontfinck den hoff tot Braken". (1) |
| 1554 |
"10 Decembris Dirck van Beringen, erve sijnes vaders Peters, ontfinck Dekenshorst". (1) |
| 1555 |
"27 Novembris Johan Stalburgen, hulder des Convents, beleent Groot Maris". (1) |
| 1556 |
"1 Junii Bastian van Ynckenfoirt vernijt eedt van den hof geheiten tot Ynckenvoirt". (1).
"1 Junii Derick van Beringen vernijt eedt". (1)
"1 Junii Nelis Heynen vernijt eedt". (1) Hoff to Bieringen.
"1 junii Dirck van Beringen vernijt eedt Dekenshorst". (1)
"20 juii Peter van Beeck, vernijt eedt van den hoff tot Braken". (1) |
| 1559 |
Tot 1559 behoort Helden tot het dekenaat Maaseik in het bisdom Luik. Vanaf 1559 valt het onder het bisdom Roermond en onder het dekenaat "Land van Kessel".
|
| 1559 |
Riddermatige goederen in Opper-Gelre zijn 27 in getal, waaronder de voogdij van Roermond.(27 ) |
| 1559 |
"19 Martii Gaert van Beringen, erve sijnes vaders Gaerts, ontfengt 4 Hollantsche mergen ofte 4 boenre lants, gehorende in den hoff to Beringen". (1) |
| 1560 |
Economische depressie, scherpe daling der lonen en veel werkeloosheid (27 ) |
| 1561 |
Verheffing van "dat derde deyll der thiendentot Helden" door Goert Hillen t.b.v. de Kartuizers.(11) |
| 1562 |
"16 Decembris" over den hof van Beringen:" einsdem kinderen krijgen uutstel". (1)
"16 Decembris Eiusdem kinderen crigen uutstel voor Dekenshorst". (1) |
| 1563 |
"11 Martii" over den hof van Beringen: "idem kriegen noch uutstel. (1)
"11 Martii over Dekenshorst crigen noch uutstel". (1)
"56 Maii Dick van Beringen, erve sijnes vaders Dirx". (1) |
| 1564 |
"3 Februarii" over den hof van Beringen: "Idem beleent". (1)
"3 Februarii Jenne Nelisdochter, huysfrou Willem CLaessoon, erve hares vaders Nelis Heynen, ontfengt haer andeel van den hoff to Beringen". (1) |
| 1569 |
11 mei huldiging eerste bisschop van Roermond (27 ) |
| 1570 |
"9 octobris Peter van Inckevort, erve sijnes vaders Bastians, met believen sijns aldsten broeder Heijnken van Inckevort, legt den eedt af van den hof geheiten tot Ynckenvoirt". (1) |
| 1575 |
Godart Hillen, gehuwd met Elisabeth Behr van Laer is de volgende eigenaar van Hoof. Hij overlijdt onverwacht in 1576, zij in 1597.
Ze zijn begraven in de kerk van Helden. |
| 1575 |
1 juni 281.4 Kremer en Hammerstein. Henrich Schrijvers en vrouw Barbara verkopen aan Goddert van Cruchten namens Tilman Beers (vader van Reiner Hillen van Helden) c.s. een huis achter Kloosterwand (reg. de gats en t.a.z. Reyner van Hasselts huis). Het huis is voor 58 daalders verpand aan Herman van Hasselt die er zal blijven wonen tot de aflossing gedaan is. (14) |
1578
|
8 december Venray / Kessel - Missive van Diederik Anthoni, schout van Kessel, aan het Hof. Hij klaagt dat door soldaten uit Venlo en uit de schans van Kessel huislieden uit Helden en (Maas)bree worden gevangen gehouden en dat van de officieren geen recht te krijgen is. Hij vraagt voorziening.
GA Gelderland, Gelders Archief, Brieven uit en aan het Hof, inv.nr. 665 no. 3309.
|
| 1580 |
22 april 324.3 Maen en Goltstein. Simon Rosen van Helden heeft ontvangen van Geertgen Hacken, weduwe van Johan Simons, namens haar zoon Simon Simons en met instemming van Stoffer Pouwels als aangestelde curator van het kind, de som van 300 gulden, ad 20 stuivers, waarvoor hij jaarlijks op st. Jacob (25 juli) zal leveren 6 malder rogge.
Omdat Simon Rosen wegens het huidige oorlogsgeweld (kriegsgefehrderheit) en alle schepenen te Helden gestorven zijn en Geertgen de goederen te Helden derhalve niet kan verpanden, heeft hij in plaats van de jaarlijkse rente haar tijdelijk twee schepenbrieven gegeven m.b.t. Johan van Hingens hof te Helden; de ene brief dd. 1-10-1576 betreffende een rente van 16½ gulden jaarlijks uit een kapitaal van 300 gulden, de andere dd. 1-1-1560 betreffende een rente van 6 rijdersgulden jaarlijks uit een kapitaal van 100 rijdersgulden.
Hij verzoekt de weduwe de brieven net zolang te behouden tot hij het goed te Helden, genoemd “toe Rosen” met recht kan belenen.
Lom en Maessen. Matthis Wolffs en Gertruidt Hacken, echtelieden, annuleren de korenpacht, omdat het geld dat zij ervoor in de plaats krijgen minder waard is geworden. z.d. (15) |
| 1580 |
"12 Octobris Maes van Beringen, erve sijnes vaders Gaerts, ontfengt den hoff to Beringen, in den lande van Kessel, in den kerspel van Helden gelegen.Sijn oom Gerrit van Beringen is momber ende hulder".(1) "12 Octobris Johan Nelis, erve sijner moder Jenne, ontfengt sijn andeel van den hoff to Beringen".(1) |
| 1580 |
Verheffing van " dat derden deyl van der thienden tot Helden met den hoef dersellffs" door Johan Koen genaamd Froenhoffen, scholtis van het ambt Montfort, t.b.v. de Kartuizers.(11) |
| 1581 |
"19 septembris Goert Verbeeck Peterssoon crigt 3 maenden uutstel vanwege den hoff tot Braken". (1) |
| 1582 |
Reinier Hillen is nog minderjarig als zijn vader overlijdt, in 1585 kan hij leenverheffing doen van de Hoof.
Hij huwt Geertruid van Baexen vóór aug.1597 en wordt Drost van Montfort. Hij sterft in 1628, zij in 1634.
Hun grafzerk heeft als stoep voor de kerkdeur gelegen. Thans ligt deze steen in het torenportaal. (Reyner van Hillen). |
1585
|
10 januari 1585 Swalmen - Wijllem van Baixen op ger Hoeven verstrekt een lening van 225 daalders [zie ook 10-2-1621] aan het kapittel van de kathedrale kerk te Roermond.
Archief H. Geestkerk te Roermond.
De Hoeve (Baxhof) was eerder eigendom van familie Clompenmaker (1476 z.d.), o.a. Dirk Clompenmecher, deken van de H. Geestkerk (29-11-1533) en Dirck Reijpken alias Klompenmaker, beneficiant van het Sylvester-altaar in de H. Geestkerk (29-1-1560).
Zie ook G. Geraedts: De kleurrijke geschiedenis van Baxhof te Swalmen. In: Maas- en Swalmdal, Jrg. 3 (1883), blz. 66-82. Volgens deze schrijver was Willem gehuwd met Anna van Holthuysen van Nieuwenbroek.
Volgens P. Geuskens (brief d.d. 8-4-1991) moet de herkomst van de familie Van Baexen worden gezien als volgt: "Willem van Baexen, een zoon van Hendrik van Baexen en Gertrud von Schilling tot Güstorf trouwde met Aleid van Kosseler, een dochter van Peter van Kosseler tot Körrenzig en een van Rommel tot Ertzelbach. (Mappe 44 A, von Baexen, Samlung von Oidtman). Door zijn huwelijk verwierf hij het riddermatige huis Körrenzig waarvan hij al in 1566 als eigenaar genoemd wordt. (HStAD, Jülich-Berg II, Akte 4315.) Hijzelf was eigenaar van de Baxhof in Swalmen waarnaar hij zich noemde. Wanneer hij het verwierf, is niet bekend. Op 10 januari 1585 verstrekte hij als zodanig een lening van 225 daalders aan het kapittel van de Roermondse katherale kerk. (Baxhof, Jaarboek 1983, blz. 68). Op 18 maart 1595 was Willem van Baexen overleden. Zijn verweduwde echtgenote Aleid van Kosseler verkocht op die dag met haar zonen Willem, Gerard en Hendrik van Baexen 'zur Hofen' een beemd in Körrenzig voor 400 thaler (GAV, Archief von Wymar, Port. 21). Willem van Baexen, de oudste zoon trouwde met Anna van Holthuysen tot Nieuwenbroek. Gerard van Baexen trouwde in 1616 met Elisabeth van Horrich tot Glimbach en bracht het huis Körrenzig mee. Hij zette de linie van Baexen tot Körrenzig voort, terwijl zijn oudere broer Willem de linie van Baexen van Baxhof voortzette waaruit de linie van Nieuwenbroek ontsprong in de volgende generatie. Hendrik van Baexen de jongste broer werd kanunnik in Kerpen, en overleed op 1 oktober 1613. Behalve deze drie zonen had Willem van Baexen met Aleid van Kosseler ook nog drie dochters, n.l. Clara, die van 1614 tot haar overlijden op 4 september 1636 abdis van het klooster Dalheim was, Geertruid, die met Reiner van Hillen trouwde, en op 10 september 1634 in Helden overleed, en Anna, die met Johan van Broekhuizen tot de Borgh trouwde." |
| 1588 |
De republiek der Verenigde Nederlanden wordt uitgeroepen. |
| 1592 |
10 juli: oudst bewaarde pachtcontract van Kartuisershof, verpacht “aen Henricus Beerkens en Thrijnen sijn huysfrou”. (8)
|
| 1593 |
1 april 17.2 Hillen en Strangen. Gerhart Puill heeft zich in kommer laten inrichten op 9 malder rogge van Heincken, Wijnken Behrkens zoon van Helden, ingeschuurd bij Marten van Dijck, wegens achterstallige renten op de kerspel Helden. (13) |
| 1602 |
3 juli 128.1 Butkens en Dulcken. Reiner Hillen en Gertrude van Baixen, echtelieden, dragen over in erfwisseling een huis met tuin op de Hoge Hegstraat met de poortweg op de Caniel uitlopend, (reg. Johan van Assell en t.a.z. het oordhuis van de Caniel) met alle lasten en renten staande op het huis.
Dederich van der Linden en vrouw Catharina Suetenraedt van Dalen, echtelieden, geven in ruil daarvoor een huis achter Kloosterwand (reg. het kruisbroeder klooster en t.a.z. Nijß van Ruijr) met nog ander erfgoed onder Dalen, waarmee zij ondertussen zijn voldaan en de overdracht aldaar is gebeurd.(16) |
1603
|
16 april 142.6
Reinhart van Hillen te Helden laat weten dat Tilman Behr van Laer zijn oude vader zaliger aan zijn kinderen heeft nagelaten (o.a. goederen) een jaarrente van 300 gulden, staande op de hof toe Beek in het land van Valkenburg. Van deze rente gaan 125 gulden naar Reinhart en 125 gulden naar Goddart van Cruchten wegens zijn vrouw, en naar Dederich Behr van Laer de resterende 50 gulden, volgens de erfdeling.
Daarna heeft Arnoldt van Anstenraedt, heer tot Anstenraedt en Geleen de 125 gulden van Reinhart afgelost, zowel de hoofdsom alsook de achterstallige rente. Hij heeft hiervan verder niets meer te vorderen. (17) |
1603
|
10 september 152.2 Butkens en Dulcken. De erentfester Reiner Hillen stelt zijn huis achter Kloosterwand (reg. de poortweg in de Ramen en t.a.z. Beeren erfgenamen) als waarborg van de verkoop dd. 28 juni jl. door zijn natuurlijke broer Dirck Hillen van diens huis. (18) |
| 1605 |
Verheffing van het " derdendeyl der tyenden mit den hoff daeselffs to Heldens" door Matthijs van Cruchten, scholtis van Swalmen, t.b.v. de Kartuizers.(11) |
1608
|
4 juni 5.2
Butkens en Dulcken. Reyner Hillen en Gertruyt van Baxen, echtelieden, heeft de rente uit een kapitaal van 400 gulden, staande op een huis op de Lage Hegstraat, nu van Dirick van der Lynden, verzet op zijn eigen huis achter Kloosterwand (reg. Peeter van Eswijler en t.a.z. Jacob Cleyn). De lening was afkomstig van zijn vader jr. Geurt van Hillen z. en vermaakt aan diens natuurlijke zoon. De zegelbrief is nu in handen van Reyner.
10-9-1625, ook dit huis is ervan ontlast.(19) |
1610
|
23 augustus 1610 Kessel / Reuver - Lenart Komans en Jan Gomans, schepenen te Helden, oorkonden dat jonker Gerardt van Kessel genaamd Roeffaerdt, oud circa 65 jaar, Jan van Kessel, oud circa 60 jaar, Jan Schuts, oud circa 50 jaar en Herman Propers, oud circa 75 jaar, op last van schepenen van Kessel zes vragen hebben beantwoord.
De getuigen hebben bevestigd dat hen niet bekend is dat de stroom van de Maas tussen de Cleijnen Werdt, waarover die van Kessel en die van Besel nu twisten, aan de Beeselse zijde heeft gelopen en dat schepen de weerd aan zowel Kesselse als aan Beeselse zijde konden passeren.
Tevens hebben zij bevestigd dat beslaglegging op schepen vroeger steeds is gebeurd door de gerechtsbode van Kessel en niet door die van Beesel.
RAL Maastricht, Hof van Gelder te Roermond, processen 1615, proces door die van Kessel tegen die van Beesel inzake de Kleine Weerd tegenover Kessel; originele vragenlijst met antwoorden ondertekend door Henrick Schenck. |
1611
|
23 april 63.2
Creyarts en Horpes. Jacob Cleinmeesters en vrouw Peeterken verkopen aan afbehang (reg. hun ander erf en t.a.z. jr. Hillen van Helden) met daarachter 3 roeden hof, voor 156½ gulden aan Johan Cloux en vrouw Truijtgen.(20) |
1612
|
10 oktober 106.4
Creyarts en Horpes. Jacob Geerlincx en vrouw Belike verkopen een huis achter Kloosterwand (reg. jr. Hillen van Helden en t.a.z. Jan uyt gen Raetgen) voor 124 gulden aan Zacharias Betters en Grietgen Geurts, echtelieden.
(21) |
1613
|
4 maart 124.3 Butkens en Dulcken. Derick Cocx als boekhouder, Lenardt van Ophoven, Merten van Dijck en Jan van der Smitsen als armenmeesters, met instemming van de magistraat en provisoren, verkopen een huis achter Kloosterwand (reg. jr. Reiner van Hillen te Helden en t.a.z. Peeter Cleijnen), dat het armbestuur op het jaargeding bij opbranden van de kaars verworven heeft, voor 175 gulden aan Herman Hermkens en vrouw Trijne.(22)
|
1614
|
21 februari : Asselt - Matthis van Cruchten, scholtis, Nellis Lijndemans en Gill Krompvoetz, schepenen van het gericht van Asselt en Swalmen, oorkonden dat jonker Reinhardt van Hillen te Helden met toestemming van zijn echtgenote jonkvrouwe Geertrudt van Baexsen krachtens verkoop een half lot ('loedt') in de Biesswijrdt c.a. heeft overgedragen aan Wilhelm Quiten, halfman te Asselt en diens vrouw Geerdten van Hoerne.
Nadat de verkoper 'mit handt, halm und monde' heeft afgezien van zijn rechten, wordt Quiten door de richter in deze goederen geërfd.
GA Roermond, Familiearchief V 20, inv.nr. 13; charter met schepenbankzegel van Swalmen in redelijke staat. |
1614
|
27 augustus: Asselt - Ten overstaan van de dingbank van Asselt draagt Reinhard van Hillen tot Helden het 1/3 deel van zijn visserij op de Maas bij Asselt over aan Christoffel Schenck en Aleid van der Lippe genaamd Hoen, echtelieden.
Schloß Haag: inv.nr. 293. Origineel. |
| 1618 |
13 juni “den ersten gerichtsdach tho Helden gehalden.”
Helden heeft nog geen eigen schepenbank, maar de Heldense schepenen (van de bank Kessel en Helden) vergaderen voortaan apart en oordelen in Heldense zaken. Vonnissen worden nog gewezen in Kessel. |
| 1618 |
Na het overlijden van Johan Hillen (+ Roermond 22-10-1618), gehuwd in 1591 met Anna van Greefraedt, worden zijn goederen over zijn 3 kinderen verdeeld:
Judith Hillen erft o.a. de hof te Hinsbeck en de tiende te Ophoven bij Maaseijck.
Dederick Hillen erft o.a. de hof Over gen Broeck.
Anna Hillen erft o.a. goederen te Kessel en Helden gelegen. (23) |
1618
|
17 oktober : Roermond - Deling tussen Johan Hillen [overl. Roermond 22-10-1618] en zijn drie kinderen.
Dochter Judith Hillen erft o.a. de hof te Hinsbeck en de tiende te Ophoven bij Maaseijck.
Zoon Dederick Hillen erft o.a. de hof over gen Broeck.
Dochter Anna Hillen erft o.a. goederen te Kessel en Helden gelegen.
GA Roermond, Hoofdgerecht Roermond, overdrachten boek III-3, fol. 281 vs. ff. Regest niet volledig. |
1618
|
22 oktober Roermond - Overleden: Johan Hillen [gehuwd 1591 met Anna van Greefraedt].
GA Roermond, Registers DHO. Zie 17-10-1618 voor deling met zijn kinderen. |
1623
|
13 juni. Voor het eerst wordt een schepenbankszegel aangetroffen bij een akte van 13 juni 1623. Het was op 22 mei 1753 nog in gebruik.Het zegel vertoont de H. Lambertus, kerkpatroon, gekleed in een bisschoppelijk gewaad met een mijter, naar rechts gewend. Hij houdt in zijn linkerhand een buiten-waarts gekeerde kromstaf. In zijn rechterhand houdt hij via een lint of touw een schild vast. Op het schild bevindt zich een staande persoon met in zijn linkerhand een opgeheven zwaard.
Omschrift: S(IGILLUM) SCABI(NORUM) S(ANCTI) LAMBER(TI) EPISC(OPI)PATRON(I) HELDENSI(S) Diameter: 35 mm. |
1630
|
Wat het "notariaat" betreft wordt er vanaf nu een eigen registratie gevoerd, niet meer dezelfde als Kessel. (24)
|
| 1635 |
Verheffing van het "derderdeyl der thiende tot Helden ende des hoffs daarbij gehoorende " door Hermen van der Staijck t.b.v. de Kartuizers.(11) |
| 1636 |
De pest breekt uit. |
| 1636 |
De pastoor van Helden wordt verdreven door de protestante republikeinen.
Het kerkelijk register wordt niet ingevuld.De huwelijken en doopsels vonden plaats in de Venlose Sint-Martinuskerk.
|
| 1638 |
Het kerkelijk register wordt weer ingevuld.
|
| 1638 |
Peter Scherers, inwoner van Helden, legt onder ede de volgende verklaring af voor de vier Heldense schepenen van het gerecht van Kessel en Helden:
in 1636 heeft Derick van Oeyen, wonende te Helden, bij testament een som van vijftig gulden gelegateerd voor de bouw van een “Heiligh Huysken”, een kapelletje.
Zijn geest is tot viermaal toe aan Peter Scherers verschenen met de opdracht te beginnen met de bouw van de kapel en het houden van een jaarlijkse processie.
Er wordt dan ook gestart met het bouwen van de kapel, waarin wekelijkse missen worden gelezen.
|
| 1641? |
Johan Hillen eigenaar van Hoof.
|
| 1641 |
Reyner van Hillen trouwt Maria Helene van Zweiffel zu Sulz, erfvrouwe Worms.
|
| 1641 |
11 april. Vonnis door hof van Gelder te Roermond in geschil tussen Helden en Kessel enerzijds en Meijel anderzijds. Uitspraak ten gunste van Meijel.
|
1643
|
19 mei Swalmen-Boukoul - Gehuwd 'remissis duabus proclamatione per d. adm. d. vicarium general et speciale euisdem indulto in Spick copulati': heer Theodorus van Hillen [Derck, ged. Roermond 21-3-1595, overl. Helden 17-8-1675, zn. van Joannes Hillen en Anna van Greefraedt] en jonkvrouwe Gertrudis van Deursdael [Dursdal, dr. van Arnoldus van Dursdael en Christina Trippen]. Getuigen: eerwaarde Gerardus Hummelius, pastoor te Neel, en heer Edmundus Berr..s.
DTB-Registers St.-Lambertusparochie Swalmen 126.4, fol. 5 (RAL 12); zie ook GA Roermond, Registers DHO.
Uit dit huwelijk:
1. Anna Cristina van Hillen, ged. Roermond 18-2-1645 (get. Henricus van Dursdal en Judith Roost, door Anna Holthuijsen). Tr. … vóór 28-2-1665 met Joannes Baptista Lintgen.
Zie ook J. Verzijl: Genealogie Van Dursdael. In: Maasgouw 1932, blz. 19: Gertrudis van Dursdal, dochter van Arnoldus van Dursdal tot de Spieck (te Swalmen) en Christina Trippen, huwt met speciaal indult op de Spieck te Swalmen, Theodorus van Hillen, gedoopt te Roermond 21 maart 1595, zoon van Joannes Hillen, burgemeester van Roermond, en van Anna van Greefraedt. |
| 1644 |
06 juli. “Accordt tusschen die van Helden ende Kessel ter eenre ende die van Meijel ter andere sijde”. Overeenkomst over gebruik van de peel.
|
1645
|
5 april. De bestuurders van Helden schenken aan Reynier van Hyllen tot Helden (tot de Hoef) een ven, gelegen bij den Sterdt,
op voorwaarde dat de ingezetenen er hun vee mogen blijven drenken. (25) |
1667
|
11 juni: Maasbree - Akte inzake windmolen.
Vrijgeleide voor jonker Hans Willem van Baxen voor materiaal ten behoeve van 'den Breedtschen molen', en reductie van een pacht van een jaarlijkse pacht van 12 malder rogge tot 8 malder rogge.
- Met rekwest d.d. 28-3-1667 door genoemde jonker. De molen, tussen Bree en Barloe gelegen, is o.a. wegens de zware pacht aan Z.M., omtrent 100 jaar 'verlaeten ende desolaet geweest'. Die van Helden komen niet hun verplichtingen ten opzichte van de dwangmolen na, zoals deze worden vermeld in zegel en brief die Van Baxen hiervan bezit. Naderhand is de molen van Van Merwijck opgericht en is het die van Kessel verboden om nog naar Bree te gaan malen. Van Baxen stelt "dat de dickgemelte windtmeulen voor ettelijcke jaeren caduyck ende wanckelbaer sijnde, van den suppliant niet sonder groote kosten gerepareert ende tot ... reysen bestepen is worden en tegenwoordich al wederom in dusdaenigen staet wordt bevonden dat eene notabele somme van gelt, seven a achthondert gulden, tot reparatie ende om den vall waerop de selve staet, voor te bouwen." Met raming van kosten als volgt: nieuwe molensteen: 80 pattacons; 'steenbalck' 20 pattacons; nieuw 'cruyswerck' circa 70 pattacons; nieuw 'caemradt' 25 pattacons.
RHCL Maastricht, Gelderse Rekenkamer te Roermond, Fonds administratieve briefwisseling, inv.nr. 1873. |
| 1670 |
Jan Reinier Bouwens van der Boye koopt de titel baron de Neerijssche. |
| 1673 |
De Spaanse koning Karel II (Hertog van Gelder) verkoopt vele heerlijkheden in deze streek wegens geldgebrek. |
| 1673 |
16, 17 en 18 november kan men telkens bieden op de heerlijkheid Helden. Op 18 november is Jan Reinier Bouwens van der Boye de hoogste bieder, met de som van 9200 pond. (van elk 40 grooten in Vlaamse munt) |
| 1673 |
27 november. Jan Renier van der Boije verkrijgt de heerlijkheid Venray waarschijnlijk vanwege de goederen die hij bezit in die omgeving
en die hem toekwamen van zijn moeder Anne van Boeckholt, o.a. kasteel Macken. (29) |
| 1673 |
27 november. Koopbrief (Patentbrief) van Helden wordt afgegeven voor Jan Renier van der Boye.
|
|
Heerlijkheid Helden.
|
| 1674 |
25 april. Johan Reijnier van der Boije, Heer van Macken, Neerijssche, verheft de heerlijkheid Helden met alle haere rechten en toebehoor,
ten Geldersen rechten met 15 goldt gulden te verhergewaden van sijne Maj. aangekocht, voor d’eerste reijse te leen onvangen. (28) |
| 1674 |
3 augustus. Helden krijgt een eigen, zelfstandige schepenbank.
De taken zijn; rechtsspraak, notariaat (het bevestigen van private overeenkomsten), openbare werken, wegen, waterwegen en dergelijke.
De burgerlijke stand bleef in handen van de parochies, alles werd in de parochiële registratie vermeld.
Johan Reinier van der Boye heeft tot schepenen aangesteld: Leonard Smollers, Marcellis Zeelen, Willem Jeucken, Leonard Smollers den Jongen, Gerard Kessels, Hendrick Hesen en Leonard Claessen.
Op dezelfde dag tot gezworenen vereed: Derick Kessels, Jan Zeetsen, Henken Jeucken, Engel Aen gen Indt, Peter Stam, Gerard Jeucken, Jacob Claessen, Peter Versondert, en Peter Zeelen.
|
1674
|
16 oktober. Joannes van den Bossche aangesteld tot scholtis . (12,4) |
| 1675 |
Jan Reinier van der Boije Heer van Macken, Neerijssche, Venraij en Helden koopt de grootste hoeve van Helden “Ten Hoove” van Arnold Rutger baron Hillen tot Sulz.
Reyner Hillen is gestorven en zijn erven willen wel verkopen. 6 april wordt de verkoop-akte getekend. |
| 1676 |
Maria Isabella Hovine, vrouw van Jan Reinier van der Boije, sterft. |
| 1677 |
Jan Reinier van der Boije trouwt voor de tweede keer, nu met Lucie Maria van Cortenbach. |
| 1678 |
Karel II van Spanje heiligt al zijn landen toe aan St. Jozef. Veel parochies nemen Jozef aan als patroonheilige. |
| 1678 |
8 februari. Verpachting van de " behuijsinge, schuijre, brouwhuijs ende stallinge van den voorhoff met den aenliggenden moeshoff, boomgaert ende weijde van het adelijk huijs Helden genaempt Te Hove" aan Henrick Willems ende Wilmke sijne huijsvrouwe door Johan Rhene van der Boije Heer van Venraij, Neerijssche, Macken en Vrijheer van de heerlijkheid Helden. (Archief Brussel archief familie Overschie inv.nr 834) |
| 1678 |
8 februari. Verpachting van "huijs, schuijre ende bijliggende weijde geheeten Op den Hoff oock de daarbij gehoerige landerijen aan Jacob Cluijtmans en Marie sijn huijsvrouwe door den weledelen Here Johan Rhene vander Boije Heere tot Venraij, Nerische, Macken, vrijhere deser heerlijckheit Helden.
Getekent op het adelijck huijs te Hove te Helden".(Archief Brussel archief familie Overschie inv.nr 834) |
| 1682 |
Geboorte Jan Albert van der Boye de Neerijssche.
|
| 1682 |
17 november. Er wordt een nieuw belastingreglement ingevoerd waarbij naast het boerenbedrijf ook de ambachtslieden apart worden belast.
Dit leidt in Helden tot diverse processen met de heer. (8) |
1684
|
4 april: Z.P. - Atlas van de goederen van het klooster Maria Weide te Venlo.
Anthonis van Remoortet, landmeter geadmitteerd door Z.M. Raad te Brussel, bekent dat hij van de heer Gijlkens, rentmeester van de hertog van Nieuborgh in het land van Ravensteijn, een bedrag van 20 rijksdaalder heeft ontvangen voor het meten en "caerteren" van de goederen van het klooster genaamd De Weyde te Venlo.
Ingeplakte reçu voorin boek getiteld "Deliniatio bonorum et monasetrij B.M.V. et Ste Ursulae canoniss reg. in Pascuis Venlonae".
RHCL Maastricht, Klooster Maria Weide te Venlo 14.D063, inv.nr. 412.
Het kaartenboek bevat kaarten van o.a. het klooster, de Hoeverhof te Blerick, Groot Maris te Helden, Middelhoven te Swalmen, Hagerhof te Venlo; Klerkenhof te Beesel-Rijkel is wel beschreven, maar de kaart ervan is kennelijk nooit ingebonden geweest. |
| 1685 |
27 november ev. Bij de opmeting wordt de “limiet” beschreven tussen de oude tiende en de koningstiende. Deze limiet wordt op de kaart ingetekend, en beschreven.
Belangrijk document voor de kennis van de ontwikkeling van Helden. De limiet is de grens van ontginning in 1496. (RAL. Karthuis) |
| 1685 |
“Caert figuratiff van de thiende van Helden”. Zichtbaar is de grens tussen de gronden waarvan de thienden door het klooster van de Karthuizers te Roermond
en het klooster Keizerbosch te Neer werden geheven en de tienden waarop de Spaanse koning recht had.
Op de kaart staat Ten Hoove afgebeeld als kasteel met grachten eromheen. (Brussel) Het gebouw had de vorm van een carre met een binnenplaats, omgeven door een gracht. Een brug gaf toegang tot de binnenplaats. Zichtbaar is de kerk van Helden en de “Cappel” van Panningen. |
| 1689 |
Peter Niessen sticht bij testament een vroegmis met aansluitend catechismusonderrricht in de “Capelle van Onse Lieve Vrouwe”. Wanneer hieraan geen gevolg gegeven wordt wenden de mensen van de heerschappen “Paeningen, Everlo en Bieringhen” zich tot de bisschop van Roermond met het verzoek een zondagse mis in de kapel te laten verzorgen, mede gezien de grote afstand die enigen van hen moeten afleggen om in de kerk van Helden te geraken. De bisschop geeft toestemming.
|
1689 |
Ordonantie van Zijne Majesteit de Koning dat eenieder die kennis heeft van de bezittingen van Franse onderdanen wordt bevolen daarvan aangifte te doen bij de overheid, die gespecificeerde lijsten bij zal houden.Deze lijsten dienen vervolgens in handen te worden gesteld van voor Gelderland: Jan Rene Bouwens van der Boye, Heer van Macken.
|
1694
|
17 juli “ ’t Leen den hoff die Dekenhorst met allen sijnen toebehoir ende eenen Camp landts gelegen in den lande van Kessel in de heerlijkheid Helden” beleend aan Gerlacus Anselmus Josephus Ruijs, minderjarig, tot Ruremonde. (Klapper III map IIII nr. 64 : 1701 pachten parochie Helden)
|
| 1697 |
Jan Reinier sterft, zijn zoon Jan Albert neemt de successie over. |
| 1698 |
Jan Albert van der Boije de Neerijsse huwt Maria Emilia Antoinetta Raba,barones van Geldern-Arcen.
|
| 1698 |
10 maart. Johan Albertus van der Boije ontvangt als leen de heerlijkheid Venray bij dood van zijn vader door sijnen hulder den licentiaet Petrus Portmans.
Folio 275 Flokstra II nr 6 Het land van Kessel.
|
| 1698 |
10 maart. Johan Albertus van der Boije ontvangt als leen de heerlijkheid Helden bij dood van zijn vader door sijnen hulder den licentiaet Petrus Portmans.
Folio 275 Flokstra II nr 6 Het land van Kessel.
|
| 1699 |
Johan Albertus van der Boije wordt Heer van Venray. (Publications de la societe du Limbourg 1935). |
1699
|
Tussen 16 juli en 3 september: Helden - Klaagbrief door Wilhelm van Knippenbergh, inwoner van Helden, naar aanleiding van het plakkaat van Z.M. dd. 16 juli 1699, waarbij wordt verboden om op het platteland enig koren, tarwe, rogge, spelt, winter‑ of zomergerst, haver, boekweit, boontjes, erwten, witsen of enige andere eetbare granen te verkopen, uitgezonderd aan de eigen inwoners van elk dorp voor zover nodig voor eigen consumptie. In de steden waar de granen worden verkocht, moet een schepen met dienaren er ter plekke op toezien dat dit plakkaat wordt nageleefd.
Helden is 'eene plaetse van cruyspassagie uyt Duytslandt naer Brabant ende uyt Luyckerlandt naer Hollandt' aldus de schrijver. Het verbod bemoeilijkt de fourage van doorreizende passanten en hun paarden, die daarom een omweg moeten maken en het dorp mijden.
GA Venlo, Schepenbank Venlo, inv.nr. B2845; met afschrift van het plakkaat dd. 16 juli 1699 en reaktie van geaddresseerde dd. 3 september 1699. |
| 1699 |
7 oktober wordt de overeenkomst getekend op het kasteel Macken tussen baron Johan Albertus van der Boije en Neerijssche en door Matthias Roebrouck, pastoor te Venray.
De kapel in Smakt wordt gesticht door de heer van Macken.
Nog in hetzelfde jaar wordt met de bouw begonnen en de baron heeft de kapel een kelk geschonken, nu nog in het bezit van de kapel,
met het randschrift “Sint Jozef bid voor ons 1700”.
De voet van de kelk is versierd met de wapenschilden van de stichter baron Johan Albert en zijn gemalin Maria Emilia Antonetta Raba, barones van Gelder van het huis Arcen.
Dezelfde wapenschilden zijn ook te zien in het altaar van de kapel en in de wapensteen tegen de buitenmuur.
Het wapenschild in het altaar: van de baron van Neeryssche is een veld van sabel (zwart) met een naar links gewende leeuw van goud en van zijn echtgenote is het wapen van Gelderland: rechts in een veld van azuur een leeuw van goud getongd van keel (rood), naar links gewend; links in een veld van goud een leeuw van sabel, getongd van keel.
Boven de schilden een kroon van 5 parels. Ook op de kelk ziet men datzelfde wapen.
 |
| 1700 |
De Spaanse koning Karel II overlijdt kinderloos, tot 1713 heerst de successieoorlog, die erg veel schade veroorzaakt in deze streken. |
| 1700 |
2 februari.” Is de hocchgebiendenden Heere deser Heerlijckheijt eis mette schepenen ende gesswoorens aenden Hove van Gelderlandt nu eenighe jaeren geprocedeert hebbend,
opt huijs te Hove alhier geaccordeert, inder voegen als daerbij is vuitgedruckt, ende is den desselve maend publijkelijck aende kercke op gewoonlijken tijt verkondicht
dat jeder der gurste ofte inwoonders het voorsschreven accordsien ten huijse vanden schepen Pieter Smollers, ende sijn belanghen daertegens seggen”.(Archief 12). |
| 1700 |
1 april. Joan Francis de Wagener legt als scholtis de eed af in handen van de Heer en in bijzijn van 4 schepenen. (12) |
| 1700 |
13 juni. Johan Albert van der Boije baron van Neerijssche, heer van Macken, Venray, Helden en Leeuwen,erfvoogd van Roermond, vrijheer van Luik, gehuwd met Maria Amalia van Gelder, doen hun intrede in Helden, met groot vertoon.
“Op 13 juni 1700 hebben onsen hooghgebiedenden heere ende mevrouw heuren entree alhier gedaen sijnde 350 man int geweer geweest”. (12)
|
| 1701 |
13 juni. Petrus Portmans adv. vernieuwt als volmacht de eed van 17 juli 1700 in name van Johan Albert van der Boije (30). |
| 1703 |
Engel van Dael wordt vereed als bode. Op tweede paasdag daaropvolgend wordt hij in het café van mester Roefs met een mes doodgestoken door zijn broer Bastiaan.
Een andere broer, Loef van Daal, wordt dan bode. (12) |
1703
|
13 augustus. ’t Leen den Hoff te Inckefoert gelegen in de ambte van Kessel, in de heerlijkheid van Helden, beleend aan Wilhelm van Knippenbergh als gevolmachtigde van Bastiaen Inckefoert tot Ruremonde. (3) |
| 1703 |
8 december. Helden wordt getroffen door een wervelstorm waarbij huizen worden vernield, bomen ontworteld en poelen met water en vissen worden leeggezogen.
|
| 1707 |
Juli. Mensen bezwijken aan de hitte.
|
| 1707 |
Johan Albert van der Boije baron van Neerijssche, heer van Macken, Venray, Helden en Leeuwen, erfvoogd van Roermond verpacht ten halve huis, schuur en weiden geheten Op den Hoff ofte Gevenhoff tot Helden aan Hendrick Heijnen en Cunera Gommans "eheluijden'.
|
| 1709 |
De winter is zo koud dat de bomen splijten en de vogels bevriezen. |
| 1710 |
Johan Albert Baron van der Boije en van Neerijssche verpacht de hof genaamd Ten Hove aan Frans Willems.(2)
|
| 1711 |
Inkwartiering van Pruisische troepen in Helden tot 1731 nog.(31) |
| 1713 |
Sterke aardbeving. |
1713
|
13 maart. “ ’t goedt Ter Braecken gelegen in de ambte van Kessel, in de kerspel van Helden”, is beleend aan Peter Gommans, tot Ruremonde. (3)
|
| Voor het vervolg klik hier |
